Składki ZUS z tytułu działalności gospodarczej a umowa o pracę w innym kraju członkowskim UE
czy w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce i jednoczęsnie pracy na etacie w innym kraju członkowskim UE, należy płacić składkę zdrowotną i emerytalną w Polsce i w tym kraju członkowskim jednocześnie, czy jednak istnieje możliwość aby płacić tylko w jednym kraju i nie powielać płatności (dotyczy składek ZUS świadczenia socjalne jak i NFZ)?
W celu odpowiedzi na to pytanie sięgnąć do regulacji prawa wspólnotowego. Jednym ze źródeł normujących system zabezpieczeń społecznych w Unii Europejskiej, jest Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/ 2004 z dnia 24 kwietnia 2004 roku w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
Art. 13 ust. 4 niniejszego rozporządzenie stanowi, że osoba która normalnie wykonuje pracę najemną i pracę na własny rachunek w różnych Państwach Członkowskich podlega ustawodawstwu Państwa Członkowskiego, w którym wykonuje swoją pracę najemną.
W Pana przypadku obowiązek podlegania ubezpieczeniu społecznemu normować będzie prawo niemieckie, a odpowiednie zaświadczenie o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu i zdrowotnemu wydać powinien odpowiednik polskiego ZUS – tzw. instytucja właściwa .
Ww. rozporządzenie nr 883/2004 ma na celu wyeliminowanie podwójnego podlegania ubezpieczeniu społecznego równocześnie w dwóch różnych Państwach członkowskich.
W przypadku podjęcia przez Pana pracy najemnej w Niemczech może Pan zwrócić się w wnioskiem, aby zagraniczna instytucja właściwa wystawiła zaświadczenie o uprawieniu do świadczeń rzeczowych w razie choroby i macierzyństwa (formularz A1). Po uzyskaniu zaświadczenia oddział ZUS (wojewódzki NFZ) powinien wyrejestrować taką osobę z ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego, a następnie zarejestrować formularz. Wydanie stosownego zaświadczenia przez zagraniczną instytucję właściwą, w rozumieniu przepisów o koordynacji, powoduje to, że nie ma w tym przypadku konieczności wydawania decyzji administracyjnej przez oddział wojewódzki Funduszu, gdyż zaświadczenie takie wydane przez właściwy organ powoduje, że nie ma potrzeby prowadzenia przez oddziały wojewódzkie szerokiego postępowania wyjaśniającego, a okoliczności wskazane w formularzu są niesporne i nie budzą wątpliwości. Można też stwierdzić, że kwestia istnienia pewnych uprawnień, w tym wypadku prawa do świadczeń zdrowotnych, jest określona indywidualnym aktem prawnym wydanym przez właściwy organ.
Podsumowując istnieje możliwość prawna, aby nie podlegał Pan podwójnemu ubezpieczeniu społecznemu i zdrowotnemu w związku z równoczesnym pozostawaniem w stosunku pracy w Niemczech oraz prowadzeniem działalności gospodarczej w Polsce. W tym celu po podjęciu zatrudnienia w Niemczech powinien Pan uzyskać zaświadczenie od właściwego organu w Niemczech i przekazać go następnie do ZUS (NFZ) w Polsce.
W przypadkach spornych, w sytuacji gdy istnieją wątpliwości i ZUS (NFZ) oceni negatywnie wniosek i odmówi wyrejestrowania z podlegania ubezpieczeniu, powinien wydać decyzję która podlega zaskarżeniu w trybie administracyjnym.
autor:
Piotr Zakrzewski
radca prawny
